Ik vind vooral je antwoord op de rol en positie van ondernemingen in een veranderende samenleving verhelderend. Ik denk dat wij als consumenten van de producten van deze bedrijven vaak vergeten dat organisaties zijn ontstaan omdat er een behoefte is in de samenleving. Als ik kijk naar mijzelf, heb ik een behoefte om mijn geld ergens veilig te bewaren en om mijn gezondheid te verzekeren. Iets waardoor ik een langer en gelukkiger leven kan leiden. Aan deze behoeften kan één persoon niet voldoen, maar in samenwerking kunnen mensen hier wel iets betekenen. Hiermee keer je dus terug naar het oorspronkelijke bestaansrecht van organisaties; voorzien in maatschappelijke behoeften. Het bestaansrecht van een bank of een ziektekostenverzekering.

En hoewel ik je uitleg erg verhelderend vindt, merk ik toch dat het wel heel conceptueel blijft. Ik ben vooral op zoek naar voorbeelden, concrete verhalen of concepten die mij kunnen helpen om grip te krijgen op de veranderingen waar we als maatschappij nu voor staan.

Ik neem deel aan een heel gaaf programma dat Leaders for Economic Change heet. Heb je hier weleens van gehoord? Samen met 15 studenten en 15 young professionals vanuit allerlei landen in de wereld komen we samen om na te denken over de grote vraag: “welke economische verandering is er nodig om een duurzame economie te bouwen?”. Leuke les, als sidestep, is dat we hier een prachtige discussie voerden over ‘vrijheid’. Ons werd de vraag gesteld wat vrijheid is. En terwijl ik wegmijmerde bij zon, zee, strand, cocktails en een goed boek, dacht mijn buurman uit Bangladesh hier heel anders over. Zijn idee van vrijheid ging over gelijke kansen voor iedereen, omdat gelijke kansen zorgt voor een eerlijkere verdeling in de wereld op allerlei fronten. Werd ik toch mooi even met mijn neus op de feiten gedrukt dat vrijheid eigenlijk een perceptie is, het bestaat omdat we hebben ervaren wat het niet is.

Binnen dit programma staan uiteraard ondernemingen vaak in het middelpunt. Wij zien ondernemingen ook, zoals jij ook mooi schrijft: als “de vehikels om zaken die wij als maatschappij waarderen voor te brengen”. Maar in mijn ogen zijn zij ook vehikels om de maatschappij en ieder individu dat daarin leeft een stapje verder te helpen om bewust te worden. Bewust van hetgeen zij kunnen bijdragen aan een wereld die voor onze kinderen, en de kinderen van onze kinderen, nog net zo fijn leefbaar is als het nu voor ons is.

De richting die jij opgaat naar samenwerking vind ik daarom een erg interessante. Het expliceert dat verandering alleen kan plaatsvinden als er verbindingen worden gelegd. Verbindingen tussen bedrijven die hetzelfde maatschappelijke probleem proberen op te lossen (Heijmans en Nuon). Maar ook verbindingen tussen organisaties die niet voor de hand liggen (HP en mPedigree). En verbindingen tussen individuen met hetzelfde gedachtegoed (Snowball Leadership). Wat mij zorgen baart op dit moment is dat ik die verbindingen nog niet genoeg zie ontstaan.

We bieden als economie en maatschappij ontzettend veel verbindingsmomenten aan. Kijk maar eens naar het grote aantal congressen dat er georganiseerd wordt over ‘duurzaamheid’, ‘duurzame verbindingen’, ‘toekomstig leiderschap’ en ga zo maar door. Maar als je kijkt wat dit allemaal oplevert lijkt dat verdomd weinig. Ik maak me hier ook schuldig aan, ik heb aan veel van deze congressen en dagen deelgenomen, maar nooit kwam het tot concrete actie. Ik vraag me dan ook met enige verbazing af waarom een Rabobank, ING, Triodos en ABN nog niet samen werken aan een proctief voorstel om systeemrisico uit het bancaire stelsel te halen. De vraag die dan bij mij opkomt is ‘hoe help je organisaties om die verbindingen te leggen?’ Hoe zorg je ervoor dat zij hun eigen belang opzij zetten voor een groter doel?”. Hoe help je ze inzien dat samenwerken aan ‘The Big Why’ hun zal helpen om over 100 jaar ook nog te bestaan?’

Ik vind dat erg uitdagend en ben benieuwd of jij daar ideeën over hebt. Ik zie je antwoord graag tegemoet!

Groeten,

Martine