Wat is de rol van geld in sociaal ondernemerschap? Over die vraag werd vorige week gediscussieerd tijdens een bijeenkomst van VU Connected.

Een zaal vol geïnteresseerden, Nout Wellink als gast en studenten die een stelling lanceerden. Tijdens deze middag op de VU Amsterdam werd één ding zeer duidelijk: over de definitie van sociaal ondernemerschap was niet iedereen het eens. Discussies tussen gastsprekers, studenten en toehoorders mondden telkens uit in de vraag: wat is sociaal ondernemen nu precies?

Geld heb je nodig, maar...
Het illustreert de gedeelde missie van organisator VU Connected en QPQ: het uitdragen van sociaal ondernemerschap en betekenis geven aan het begrip. Een sociaal ondernemer onderscheidt zich van een klassieke ondernemer door de maatschappelijke missie die centraal staat. Dat geld een rol speelt is evident; iedere ondernemer moet winst maken om te overleven. Voor de sociaal ondernemer speelt tegelijkertijd een andere maatstaf: de sociale vooruitgang.

Ook gastspreker Nout Wellink, president van de Nederlandsche Bank, bleef in zijn betoog wat schimmig over wat hij nu precies verstaat onder sociaal ondernemerschap. Hij haalde voorbeelden aan van sociale innovatie, maar deze zijn niet per definitie afkomstig van een sociale onderneming. Hij ontleedde het starten en onderhouden van een (sociale) onderneming in zijn betoog als volgt: een goed idee, geld, en goed leiderschap.

Crowdfunding
Studenten gingen hierop in, met een spreekbeurt over een van deze onderwerpen. Zo sprak Gijsbert Koren over geld, of beter gezegd: over crowdfunding. Hierbij wordt een initiatief mogelijk gemaakt door donaties van het publiek. Korens speerpunt was betrokkenheid. De sterke punten van crowdfunding als financieringsmethode voor een sociale onderneming zijn volgens hem het feit dat de donateur zich betrokken voelt, hij een soort ambassadeur van het initiatief wordt en de saamhorigheid die hiermee gepaard gaat; het zogenaamde ‘Yes, we can!’-gevoel. Koren drukt winst het liefst uit in Return On Involvement, als eigentijdse variant op de Return On Investment, waarmee wordt uitgedrukt wat een investeringen hebben opgeleverd.

Generatie Y
Student Marco van Dijk nam de volgende stelling in: generatie Y dwingt leiders tot sociaal ondernemen. Uit zijn betoog bleek, dat hij sociaal ondernemerschap uitlegt als het sociaal benaderen van werknemers. Generatie Y, geboren in de jaren ’80, wil iets betekenen, veranderingen teweegbrengen en hecht vooral waarde aan gelijkheid. Deze generatie streeft naar het delen van kennis en vindt dat autoritair leiderschap dit in de weg staat. Socialere banden tussen werknemer en leidinggevenden is volgens van Dijk de manier waarop generatie Y het ’t liefste ziet. Het is wellicht de waarheid, maar of dit nu refereert aan sociaal ondernemerschap valt te betwisten.

Een middag discussiëren  over sociaal ondernemen, onderstreept in ieder geval de uitdaging voor zowel VU Connected als QPQ: uitleg verschaffen over dit fenomeen.

Wie / wat is VU Connected?
VU Connected, een onderdeel van de VU Amsterdam, organiseert debatten, symposia, lezingen en excursies ‘op het snijvlak van wetenschap en maatschappij’. Een jaar lang is er speciale aandacht voor sociaal ondernemerschap.
Projectleider Patrick van der Hijden: “Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is inmiddels mainstream, maar het beleid van bedrijven is veelal gericht op de planet-kant. De people-kant blijft enorm achter, daar mag meer aandacht voor zijn.”
Als het gaat om sociaal ondernemerschap, suggereert Van der Hijden voorzichtig een imagoprobleem. “Er wordt vaak gedacht dat sociaal ondernemen heel liefdadig is. Met de hele buurt schoffelen ter bevordering van de sociale cohesie ofzo.” Daar is niks mis mee, maar volgens hem blijven veel sociaal ondernemers met een goedlopende, professionele zaak onzichtbaar. “Vaak weten bedrijven zelf niet eens dat ze kenmerken van sociaal ondernemerschap dragen.”